Á vígaslóð

Frá hótelinu er útsýni yfir Miðfjarðará, eina frægustu laxveiðiá landsins. Á leiðinni fyrir Vatnsnes eru söguslóðir Vatnsenda-Rósu og klettadrangurinn Hvítserkur gnæfir yfir sjávarmálinu. Grettir Ásmundarson, frægasti útlagi Íslendingasagnanna, ólst upp í Miðfirði og úti á Húnaflóa háðu Þórður kakali og Kolbeinn ungi einu sjóorrustuna við Ísland, Flóabardaga árið 1244.

• Alls 28 herbergi með handlaug
• Svefnpokapláss
• Veitingastaður
• Íþróttahús
• Fundarherbergi
• Opið 12. júní – 19. ágúst 2012
• Á lokunardegi lokum við á hádegi, síðustu gestir koma þá inn daginn áður

• Sundlaug og heitir pottar (10 km)
• Heitir pottar (1 km)
• Frábærar laxveiðiár
• Stangveiði
• Fuglaskoðun
• Sögufræg timburkirkja
• Minjar frá miðöldum
• Selaskoðun

Hafðu samband, við veitum nánari upplýsingar eða aðstoðum þig við að undirbúa ævintýralega heimsókn.

Laugarbakki og nágrenni

Laugarbakki er lítið þorp með 64 íbúum á bökkum Miðfjarðarár um 193 km frá Reykjavík og 8 km frá Hvammstanga. Miðfjarðará er meðal bestu laxveiðiáa landsins. Fjarlægðin frá Akureyri er 195 km. Nafnið Laugarbakki gefur til kynna að jarðhiti sé til staðar. Jarðhitinn er nýttur til húshitunar, í gróðurhúsum og til húshitunar á Hvammstanga 8 km norðar. Staðurinn hét áður Langafit og hér stunduðu fornmenn hestaöt. Grettis saga Ásmundarsonar segir okkur frá hestaþingi á Langafit og voru þar mikil átök. „Nú voru hestarnir fram leiddir, en hrossin stóðu framarlega á árbakkanum og voru bundin saman. Hylur var mikill fyrir framan bakkann.“ (Grettis saga 29. kafli – útgáfa Guðna Jónssonar). Hér gekk mikið á eins og ætíð er Grettir var nálægur. Bærinn Bjarg þar sem Grettir var fæddur er 7 km fyrir sunnan Laugarbakka. Á Laugarbakka eru seld veiðileyfi í fiskivötnin á Arnarvatnsheiði. Leiðin upp á heiði er greið héðan.

Áhugaverðir staðir

Hvammstangi er þéttasti byggðakjarni í Vestur-Húnaþingi. Hér er þjónustumiðstöð fyrir bændabýlin í héraðinu. Verslun hefur verið á Hvammstanga síðan 1895. Verslunarminjasafn er niður við höfnina og þar má sjá hvernig krambúðir voru á árum áður. Höfnin er góð og aðal veiðin hér er rækjur og grásleppa. Léttur iðnaður er stundaður á Hvammstanga þar á meðal er prjónastofa, ostaframleiðsla og silfursmíði. Selasetur var opnað í júní 2006 og er í húsi verslunar Sigurðar Pálmasonar sem reist var 1926. Í Selasetrinu má fræðast í máli og myndum um seli og selalátur. Stærstu selalátur landsins eru á Vatnsnesi ekki langt frá Hvammstanga. Hvammstangakirkja var vígð 21. júlí 1957, en hún var hönnuð af Guðjóni Samúelssyni. Kirkjusmiður var Snorri Jóhannesson smiður á Hvammstanga. Kirkjan stendur ofarlega í þorpinu við Kirkjuveg. Sunnan kirkjunnar liðast Syrði-Hvammsá í gegnum þorpið. Gamla kirkjan er í umsjá Þjóðminjasafnsins. Hjá henni stendur eina starfhæfa vatnsmylla landsins.

Ferð um Vatnsnes er vel þess virði. Vegurinn er malarvegur svo aðgát skal höfð í akstri. Takið Eddu-bita með til að snæða t.d við Hvítserk að austanverðu. Hringaksturinn frá Laugarbakka er 94 km. Auðvelt er að komast í návígi við seli á Vatnsnesi t.d. við Illugastaði fyrir norðan Hvammstanga og við Ósa að austanverðu. Illugastaðir eru um 25 km fyrir norðan Hvammstanga á leið 711. Hér bjó Natan Ketilsson. Þar hefur verið sett upp aðstaða til selaskoðunar. Selir eru hér allan ársins hring en þó heldur færri meðan á kæpingu stendur en kópar fæðast í maí til byrjunar júní. Gönguleið er niður að litlum höfða við ströndina og selirnir liggja á skerjum úti fyrir. Selir eru ákaflega forvitin dýr og þeir munu koma syndandi til að skoða þig. Spurningin er þá: Hver er að skoða hvern? Árleg selatalning er í ágúst ár hvert og á síðasta ári voru 60 selir á skerjunum úti fyrir ströndinni. Athugið: Svæðið er lokað fram að 29. júní vegna varptíma æðarfuglsins. Á Illugastöðum er eitt stærsta æðarvarp á landinu Nokkrum kílómetrum norðan við Illugastaði er gamli kirkjustaðurinn Tjörn. Síðasti prestur á Tjörn var séra Robert Jack (1913-1990) sem áður hafði þjónað Grímsey og Nýja Íslandi í Kanada. Hann skrifaði bækurnar Dagar í Dumbshafi (1965) og Æviminningar (1974). Kirkja hefur staðið að Tjörn frá kaþólskum tíma. Frá Tjörn er gott útsýni yfir til Stranda. Agnes og Friðrik eru grafin hér en þau myrtu Natan Ketilsson á Illugastöðum. Nánar um það síðar.

Hindisvík er nyrsti bær á Vatnsnesi. Hann er nú í eyði. Séra Sigurður Norland (1885-1971) bjó hér og þjónaði Tjarnarsókn um árabil. Séra Sigurður var snjall gáfumaður. Hann sótti nám í Háskóla Íslands á efri árum og tók m.a. BA próf í grísku 74 ára gamall. Þá var hann og að hressa upp á kunnáttu sína í hebresku. Hann var skáld gott og orti mikið. Sumt orti hann á ensku. Séra Sigurður var frumkvöðull í náttúruvernd hér á landi. Hestarækt var eitt af áhugamálum hans og voru hestar hans kallaðir Hindisvíkurkynið. Hér er ein frábær ensk vísa eftir Sigurð. She is fine as morn´ in May Mild, divine and clever Like a shiny summer day She is mine forever Vísan er um uppáhalds merina hans. Sigurði var annt um selina í Hindisvík. Í eina tíð var Hindisvík ákjósanlegur staður til að skoða seli. Ásóknin var svo mikil að loka varð fyrir gestakomur. Selirnir lögðu hreinlega á flótta.

Hvítserkur er 15 metra hár klettadrangi sem stendur upp úr sjónum milli eyðibæjarins Súluvalla og Ósa á austurströnd Vatnsness. Hvítserkur lítur út eins og stór óvættur sem er að fá sér að drekka. Mjög myndrænn klettur. Fuglalíf í kringum Hvítserk er fjölbreytt og drangurinn hvítur að hluta af þeim sökum. Selirnir á Vatnsnesi flytja sig stöðugt milli Hvítserks og Hindisvíkur. Hér eru hvað bestar aðstæður til að skoða seli með kópa. Sérstakur útsýnis pallur hefur verið byggður til að auðvelda leikinn.

Önnur áhugaverð svæði

Þingeyrar eru gamalt höfuðból með merka sögu. Enginn ætti að láta það ógert að heimsækja Þingeyrar. Kirkjustaðurinn er um 25 km frá Laugarbakka. Afleggjari # 721 frá hringveginum að Þingeyrum er um sjö kílómetrar og er sveigt inn á hann við skógarreit og áningarstað við mynni Vatnsdals þar sem nyrstu Vatnsdalshólarnir eru. Skammt vestan við skógarreitinn og áningarstaðinn eru Þrístapar þar sem síðasta aftaka á Íslandi fór fram 1830. Þingeyrar eru ein stærsta jörð landsins. Stærst er þó Reykjahlíð við Mývatn sem er sex sinnum stærri en landið Luxemburg. Reykjahlíð á land til suðurs „uns grös hætta að gróa“ eins og þar stendur. Laxveiði og selveiðar hafa löngum verið hlunnindi á Þingeyrum.

Munkaklaustur var sett á stofn að Þingeyrum árið 1134. Þetta var fyrsta munkaklaustur á landinu. Mörg fræg handrit voru skrifuð í klaustrinu og meðal þeirra eru t.d. Sverris saga sem Karl Jónsson ábóti skrifaði og sumir kaflar hennar eru beint eftir frásögn Sverris konungs sjálfs í Noregi. Munkurinn Oddur Sigurðsson skrifaði sögu Ólafs Tryggvasonar, Noregskonungs. Kirkjan sem stendur hér nú er meðal merkilegustu kirkna landsins. Hún var byggð á árunum 1864 til 1877.

Allt var gert til svo hún yrði sem glæsilegust. Steinarnir voru dregnir á sleðum á ís vestan úr Nesbjörgum yfir Hópið að vetri til. Skreytingar inni er stórfenglegar. Margir verðmætir gripir eru í kirkjunni og sumir þeirra frá 15. öld. Í kirkjunni er þúsund litlar rúður og þúsund giltar stjörnur í loftinu. Lauritz Gottorp (1649-1721) lögmaður, gaf kirkjunni prédikunarstól í barrok stíl árið 1696. Stóllinn er sennilega hollenskur. Gottorp gaf einnig hinn fagra skírnarfont og marga aðra fallega gripi. Johann Gottorp, sonur Lauritz, gaf kaleik og oblátudisk. Sumir af kirkjugripunum eru nú í Þjóðminjasafninu. Íbúar á Steinnesi, skammt frá, hafa umsjón með kirkjunni og heimila aðgang. Gestastofan, öðru nafni Klausturstofan, er opin frá 1. júní til 31. ágúst frá kl. 10 til 17. Látið þessa heimsókn ekki framhjá ykkur fara.

Áhugaverðir staðir utan alfaraleiða

Sunnan Þingeyra er Vatnsdalur um 40 km frá Laugarbakka. Áningarstaður er við vegamót 721 og þjóðveg # 1. Hinn mikli fjöldi hauga úr möl og grjóti í mynni dalsins varð til við mikið berghlaup úr Vatnsdalsfjalli handan dalsins. Berghlaup eru tíð hér og eitt þeirra lagði bæinn að Skíðastöðum í eyði árið 1545 er 14 manns fórust. Þjóðsaga með sama nafni segir frá þessu slysi. Við leið 722 til suðurs, sem er í raun framhald af veg 721, er Þórdísarlundur. Lundinn gróðursetti skógræktarfélagið í dalnum í minningu Þórdísar Ingimundardóttur sem var fyrsta stúlkan er fæddist í þessum dal samkvæmt Vatnsdælasögu. Hún var dóttir Vígdísar Þórisdóttur og Ingimundar gamla er námu hér land og settust að á Hofi í Vatnsdal. „ Ok er þeir kómu at Vatnsdalsá, þá mælti Vigdís, kona Ingimundar: „ Hér mun ég eiga dvöl nökkura, því at ek kenni mér sóttar.“ Ingimundur svarar: „ Verði það at góðu.“ Þá fæddi Vigdís meybarn. Hon var Þórdís kölluð.“ (Vatnsdæla saga 15. Kafli – Guðni Jónsson) Í lundinum eru borð og bekkir og salernisaðstaða. Skammt fyrir sunnan er veiðihúsið við Vatnsdalsá en áin er með betri laxveiðiám landsins. Frá Þórdísarlundi er gönguleið að Þrístöpum sem eru þrír smáir hólar. Þar féllu þau Agnes Magnúsdóttir og Friðrik Sigurðsson fyrir hendi böðulsins 12. janúar 1830. Höggstokkurinn og öxin eru varðveitt í Þjóðminjasafni. Þau voru tekin af lífi fyrir að myrða Natan Ketilsson bónda á Illugastöðum og næturgestinn Pétur Jónsson.

Akið til suðurs frá Laugarbakka um 7 km að Bjargi. Bjarg er fæðingarstaður Grettis sterka Ásmundarsonar hinnar ódælu hetju í Grettis sögu. Minnisvarði er um Ásdísi móður hans er mátti þola miklar raunir vegna sonar síns. Grettir var gerður útlægur fyrir óspektir sína og manndráp. Hann hafði verið á þvælingi innanlands í um tuttugu ár þar til hann og Illugi bróðir hans voru drepnir í Drangey. Lítil hæð í túni (Grettisþúfa) sýnir hvar höfðuð Grettis var grafið. Þetta er verndaður staður. Keppni í aflraunum er ár hvert á Grettishátíð í Húnaþingi og m.a. keppt er um Grettisbikarinn.

Þjóðsögur frá Norðurlandi

Kola og Kolugljúfur
Kolugil er í um 6 km fjarlægð frá Laugarbakka og er rétt við Víðidalsá (sjá kort). Áin líður mjúklega fram um fallegt gil sem er um 25 metra djúpt og heitir Kolugljúfur. Hér eru tveir fossar sem heita eftir tröllkonunni Kolu þ.e. Kolufossar. Gangið að gljúfrinu og horfið á friðsæla ánna steypast niður í tveimur fallegum fossum. Fletið hennar Kolu er í gilinu og hún þurfti aðeins að rétta út höndina til að grípa lax í morgunverð. Varúð! Fyrir alla muni gætið ykkar á gljúfurbarminum. Upplýsingaskilti og önnur aðstaða fyrir ferðamenn er á staðnum.

Stúlkan á Skíðastöðum og Hrafninn
Þetta er saga um auðugan bónda á Skíðastöðum sem var hinn mesti nirfill og harðstjóri. Vinnuharkan var slík að hann leyfði konum aðeins að elda mat á sunnudögum. Griðkonur urðu að vinna úti alla aðra daga. Hvorki leyfði hann þeim að fara til kirkju né lesa Biblíuna. Sunnudag nokkurn sáu fjöldi manna vestanvert í Þinginu að maður í hvítum klæðum gekk á brún Vatnsdalsfjalls ofan Skíðastaða. Hann sló staf sínum í bergið og mikið berghlaup fór af stað og gróf bæinn að Skíðastöðum. Allir fórust nema ein lítil stúlka. Hún var ljúf og góð stúlka sem verið hafði iðin við störf. Hún var góð við betlara og annað flökkufólk og reyndi að lauma til þeirra matarleyfum. Stúlkan gaf hrafni ávallt skófir að borða á hverjum degi. Þennan morgun er hún ætlaði að gefa hrafninum skófir úr ausunni eins og venja var en hljóp hann undan. Hún elti hrafninn niður túnið. Þegar hún stansaði og ætlaði að gefa honum hljóp hann enn lengra. Svona gekk þetta aftur of aftur þar til þau voru komin niður fyrir túnið.

Þegar berghlaupið rann voru þau langt frá bænum. Þannig bjargaði hrafninn lífi litlu stúlkunnar og launaði matargjöfina. Boðskapur sögunnar er að maður á að vinna verk sín vel, hversu smá sem þau eru og vera góður við þá sem minna mega sín. Eyjan Drangey á Skagafirði er 180 metra hátt bjarg sem aðeins er hægt að klífa á einum stað. Eyjan er þekkt fyrir fuglabjörgin. Stundum var hún kölluð matarbúr Skagafjarðar vegna þess að bændur veiddu þar fugla þúsundum saman – allt að 200 þúsund á vori hverju og hirtu egg þeirra til neyslu. Grettir sterki og Illugi bróðir hans voru drepnir í Drangey árið 1030.

Margar þjóðsögur eru til um Drangey. Eins segir t.d. frá tveimur nátttröllum sem áttu heima í Hegranesi í Skagafirði. Þau vildu fara með kú yfir á Strandir í heimsókn til nauts er þar var. Ferðin hófst seint hjá þeim og dagur rann. Þá urðu þau að steini. Dranginn að vestanverðu er karlinn, eyjan er kýrin og dranginn að austan kerlingin. Margir bændur létu lífið í Drangey við bjargsig. Það var eins og einhver skæri á reipið og þeir hröpuðu til bana. Trölli sem ekki vildi menn í bjarginu var kennt um þetta. Guðmundur biskup góði fór út í Drangey með vígt vatn og presta. Þegar hann hóf að blessa björgin birtist stór loppa út úr einu bjarginu með sveðju í hendi og vildi skera á reipin. Rödd mælti: „Enga blessun hér biskup Gvendur. Einhvers staðar verða vondir að vera.“ Biskup hætti þá að blessa og lét draga sig upp. Þessi hluti bjargsins heitir Heiðnaberg og sagt er að þar séu mun fleiri fugla en annars staðar í björgunum.

Við mælum með þjóðsögum Einars Ól. Sveinssonar og Jóns Árnasonar